تبلیغات در اینترنتclose
گیاه دارویی ختمی
زمان جاری : چهارشنبه 01 خرداد 1398 - 1:54 بعد از ظهر
نام کاربری : پسورد : یا عضویت | رمز عبور را فراموش کردم


سلام مهمان گرامي؛
مهمان گرامي، براي مشاهده تالار با امکانات کامل ميبايست از طريق ايــن ليـــنک ثبت نام کنيد


آیا میدانید؟ ایا میدانید :






تعداد بازدید 320
نویسنده پیام
epwebs آفلاین



ارسال‌ها : 70
عضویت: 29 /1 /1395
گیاه دارویی ختمی
بررسی گیاه دارویی ختمی و آشنایی با نحوه كاشت ، داشت و برداشت آن و ترکیبات شیمیایی ، خواص دارویی،دامنه انتشار و... نام فارسی: گل ختمینام علمی: rosea Althaeaنام انگلیسی: Rose mallow, Hollyhockتیره: Malvaceaeنام عربی : شحم المرج – خطمی بری - وردالزوانی گیاه شناسی گیاهی است علفی دو ساله و یا چند ساله دارای ساقه های راست ، خشن و به ارتفاع 2 تا 3 متر که برگهایی به رنگ سبز زیبا، منقسم به 5 تا 7 لوب دندانه دار دارد. گلهای آن خیلی بزرگ، به پهنای 6 تا 12 سانتی متر و به رنگهای سفید ، گلی قرمز، ارغوانی، قرمز قهوه ای تیره ، زرد و غیره است در فاصله اواخر خرداد تا اواسط شهریور گل می دهد میوه سطح و چند لایه ای است که در اطراف آن بریدگی و شیارهای خاصی وجود دارد. داخل میوه چند دانه لوبیایی شکل به رنگ قهوه ای وجود دارد.ختمی گیاهی مدیترانه‌ای است که منشأ آن خاور‌میانه گزارش شده است. گفته می‌شود این گیاه ابتدا در قرون وسطی و در پی جنگ‌های صلیبی به اروپا وارد شد و سپس پیشروی امپراطوری عثمانی در شرق اروپا طی قرون 15 و 16 میلادی، موجب انتشار بیشتر آن در اروپا شد. این گیاه در ایران به صورت وحشی می‌روید. خواص ختمی نیز مانند گیاه ختمی دارویی (Althaea officinalis) که بومی اروپاست، از دیرباز شناخته شده و به عنوان گیاه دارویی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.نام علمی \"Althaea\" به لغت یونانی \"آلتو\" به معنای ترمیم کردن و شفا دادن منسوب است.مصریان باستان از این گیاه استفاده می‌کردند و تئوفراستوس (حکیم و گیاه‌شناس یونانی قرن سوم قبل از میلاد) آن را برای درمان سرفه تجویز می‌کرده است. در کشور ما نیز از این گیاه از قدیم در طب سنتی استفاده می‌شده است.نیاز اکولوژیکی برای کشت ختمی بری از اقلیمهایی که از نظر نور مناسبند و بادهای موسی شدید نمی وزند، باید استفاده نمود. بذر گیاه در دمای 8 تا10 درجه سانتی گراد قادر به رویش است .اگر چه رشد و نمو این گیاه در مناطق خشک بخوبی صورت می گیرد ولی گیاه در مرحله ساقه دهی به رطوبت کافی نیاز دارد. نور کافی و هوای خشک سبب تولید مقدار فراوانی گل می شود. خاکهای نرم رسی با ضخامت زیاد و غنی از مواد غذایی برای کشت گیاه مناسب است رطوبت زیاد برای گیاه مناسب نیست و سبب کاهش عملکرد گل می شود. آماده سازی خاک در فصل پائیز پس از اضافه نمودن کودهای حیوانی کاملاً پوسیده شخم عمیقی به زمین زده می شود. سپس 30 تا 50 کیلوگرم در هکتار ازت و 30 تا 50 کیلوگرم اکسید فسفر و 30 تا 50 کیلوگرم اکسید پتاس به خاک اضافه نموده و به وسیله دیسک آنها را تا عمق 15 تا 20 سانتی متری خاک مخلوط می کنند. در اواخر زمستان زمین را تسطیح و بستر خاک را برای کشت بذر آماده می کنند. تاریخ و فواصل کاشت گل ختمی را با اکثر گیاهان می توان به تناوب کشت نمود. لیکن بهتر است با گیاهانی به تناوب کشت شوند که زمین را از مواد و عناصر غذایی تهی نکنند کشت مداوم گیاه در یک زمین مناسب نیست و بهتر است تکرار کشت آن در یک زمین پس از سه سال انجام گیرد. اواخر اسفند و اوایل فروردین زمان مناسب برای کشت مستقیم گیاه است. بذرها در ردیفهایی به فاصله 60 تا 70 سانتی متر کشت می شوند.عمق بذر در هنگام کاشت 3 تا 5/3 سانتی متر باید باشد. برای هر هکتار زمین به سه تا پنج کیلوگرم بذر با کیفیت نیاز است. زمان مناسب برای کاشت بذر در خزانه، پائیز (اوایل مهر) می باشد. در این صورت بذرها در ردیفهایی به فاصله هفت تا هشت سانتی متر کشت می شوند. عمق بذر بین 5/1 تا 2 سانتی متر مناسب است. برای هر هکتار به 8/1 کیلوگرم بذر نیاز است در اواخر اسفند و اوایل بهار نشاء ها را در ردیفهایی به فاصله 70 سانتی متر و فاصله دو بوته در طول ردیف 20 تا 25 سانتی متر باید به زمین اصلی منتقل کرد. کاشت تکثیر گل ختمی توسط بذر به دو روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد. کاشت مستقیم : در اواخر اسفند و اوایل فروردین اقدام به کشت ردیفی بذرها در زمین اصلی می شود بذرها در ردیفهایی به فاصله 60 تا 70 سانتی متر کشت می شوند. عمق بذر در هنگام کاشت باید 3 تا 5/3 سانتی متر باشد. پس از کشت برای ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک انجام غلتک مناسب ضرورت دارد و سبب هماهنگی در رویش بذرها می شود پس از کشت باید بلافاصله زمین را آبیاری کرد این روش تکثیر اگر هزینه کمتری دارد اما از آنجا که گیاهان با تاخیر به گل می روند(اولین گلها در اواسط تابستان ظاهر می شوند). روش مناسبی برای کشت گل ختمی نیست و کمتر از آن استفاده می شود. کاشت غیر مستقیم : در پائیز (اوایل مهر ماه) اقدام به کاشت بذر در خزانه می شود. بذرها در ردیفهایی به فاصله هفت تا هشت سانتی متر کشت می شوند عمق بذر بین 5/1 تا 2 سانتی متر مناسب است. با آبیاری منظم و وجین علف های هرز بذرها پس از 10 تا 15 روز سبز می شوند. در صورتیکه تراکم گیاهان در طول ردیف ها زیاد باشد در اواخر مهر به تنک کردن آنها اقدام می شود. با آغاز فصل سرما (اواخر پائیز) به منظور جلوگیری از سرما زدگی با پوشش نایلونی سطح خزانه را باید پوشاند. اواخر اسفند زمان مناسبی برای انتقال نشاء ها به زمین اصلی است. تکثیر گل ختمی به روش غیر مستقیم هزینه زیادی دارد اما از آنجائیکه گیاهان زودتر به گل می روند و گلهای حاصله از کمیت و کیفیت مناسبی برخوردارند لذا در اکثر جاها از این روش برای تکثیر گیاه استفاده می شود.
داشتچنانچه گل ختمی به روش مستقیم تکثیر شود و بوته ها در طول ردیف ها متراکم باشند آنها را باید تنک کرد بطوریکه در هر متر طولی 8 تا 10 بوته رشد کند. زمان مناسب برای تنک کردن گیاهان در طول ردیف ها در مرحله دو تا سه برگی است برای تنک کردن چنانچه از ماشین استفاده شود حرکت ماشین باید در خلاف جهت ردیف ها باشد. در طول رویش گیاهان دو تا سه بار باید اقدام به وجین علف های هرز نمود. به علت حساس بودن گیاه به علف کش ها مبارزه شیمیایی با علف های هرز مناسب نیست و وجین باید توسط انسان یا ماشین (کولتیواتور) صورت گیرد. گیاهان در مرحله ساقه دهی باید آبیاری شوند. از مهمترین بیماریهای گل ختمی قارچ عامل بیماری زنگ است. برای جلوگیری از گسترش این بیماری بذرهای حاصل از بوته های سالم را باید کشت نمود. ضد عفونی کردن بذرها با غوطه ور کردن آنها در محلول دو در هزار سولفات مس به مدت یک و نیم ساعت توصیه می‌شود. برای مبارزه با این بیماری از محلول قارچ کش 4/0 درصد زینب (zineb) یا محلول 2/0 درصد دیتان به صورت محلول پاشی می توان استفاده نمود. برداشت گلها را باید در هوای خشک و غیر بارانی برداشت کرد. گلبرگها، بدون کاسبرگ باید جمع آوری شوند ، گلها بندرت به صورت کامل و همراه با کاسه گل (کاسبرگها) برداشت می شوند. از مرحله باز شدن گلها تا پژمرده شدن و ریختن آنها زمان نسبتاً طولانی وجود دارد لذا می توان به صورت منظم و بتدریج گلها را برداشت کرد و پس از جمع آوری توسط جریان نسیم ملایم یا خشک کن های الکتریکی در درجه حرارت 40 تا 50 درجه سانتی گراد خشک نمود. عملکرد گل خشک 25/0 تا 4/0 تن در هکتار است. دامنه انتشار شمال گیلان – ایسپیلی ، بین عمارلورایسپیلی،بین شورون و کبوتر چاک.استفاده‌های گوناگون ختمیاز آنجا که این گیاه به راحتی \"هیبرید\" می‌شود، گل‌های آن رنگ‌های متفاوتی پیدا می‌کند و نمی‌توان از قبل رنگ گل‌ها را حدس زد. به دلیل همین تنوع رنگ‌ها، این گیاه امروزه در بسیاری از باغ‌ها و پارک‌های کشورهای مختلف به عنوان گیاه زینتی کشت می‌شود. ضمناً همین تنوع رنگ در گل‌های این گیاه ارزشمند باعث شده تا از آن در تولید رنگ‌های قابل مصرف در صنایع غذایی، نوشیدنی و شیرینی‌ها استفاده شود. گل ختمی شهد‌آور و بسیار مورد علاقه زنبور عسل است. در کشور فرانسه از زمان‌های قدیم ریشه پوست‌گرفته و خشک‌شده ختمی را به کودکانی که در شرف دندان در‌آوردن هستند، می‌دهند.کاربرد داروییریشه، برگ و گل ختمی حاوی مواد موثره هستند و از این رو خواص دارویی دارند. ریشه ختمی حاوی مقادیر زیادی موسیلاژ (تا 20 درصد) است؛ ولی گل و برگ آن حاوی مقادیر کمتری موسیلاژ است (گل تا 6 درصد و برگ تا 10 درصد). علاوه بر موسیلاژ، ترکیبات دیگری نیز مانند فلاونوئیدها و نشاسته در اندام‌های این گیاه وجود دارد.موسیلاژ چیست؟موسیلاژها گروهی از ترکیبات گیاهی مملو از پلی‌ساکارید (Polysaccharides) هستند. موسیلاژها در تماس با آب کم و بیش حل می‌شوند و ماده‌ای لزج، مانند ژلاتین تولید کرده و حجیم می‌شوند. موسیلاژها دارای خاصیت ضدالتهاب، مرطوب‌کنندگی، نرم‌کنندگی، چسبندگی و بادکننده هستند. مصرف آنها همچنین موجب تسهیل در خروج فضولات روده می‌شود. به همین دلیل عصاره ختمی، مانند عصاره اسفرزه، تخم کتان و برخی دیگر از گیاهان حاوی موسیلاژ ملین است. موسیلاژ موجود در ختمی سوزش غشای مخاطی را تسکین و التهاب را کاهش می‌دهد. از این رو عصاره ختمی برای تسکین سرفه و آسم و درمان التهاب معده، التهاب روده کوچک و روده بزرگ، دیوریتکولیت و رکتیت توصیه می‌شود. به علاوه استفاده از عصاره این گیاه برای بهبود عفونت مثانه نیز مفید است.ویژگی‌های برجسته این گیاه دارویی آن را در زمره گیاهان منتخب سازمان جهانی بهداشت (WHO) قرار داده و سازمان مذکور این گیاه را برای مداوای انواع التهاب‌ها و همچنین به عنوان ضد‌سرفه و خلط‌آور توصیه می‌کند.کاربردخاصیت نرم‌کنندگی و مرطوب‌کنندگی موسیلاژها و فلاونوئیدهای موجود در ختمی موجب شده عصاره این گیاه در صنایع بهداشتی برای تولید شامپو (برای براق کردن مو)، کرم، ماسک و لوسیون پوست و صابون به کار برود. فرآورده‌های بهداشتی حاوی این عصاره، پوست‌اندازی را تسریع می‌کنند و باعث طراوت و شادابی پوست به‌ویژه پوست‌های خشک می‌شوند.تهیه دمنوش ختمیبرای تهیه دم‌کرده ختمی، حدود 20 گرم مخلوط برگ و گل خشک ختمی را ترجیحاً به همراه همین مقدار ریشه در یک لیتر آب جوش قرار دهید و بگذارید تا سرد شود. سپس آن را صاف و در صورت تمایل با عسل شیرین کنید. دم‌کرده ختمی برای تسکین سرفه و آسم (به‌ویژه در کودکان) و نیز ناراحتی‌های نای و نایژه و التهاب‌های دستگاه گوارش بسیار موثر است. علاوه بر آن موجب افزایش اشتها نیز می‌شود. قرار دادن برگ و گل ختمی (یا دستمال آغشته به دم‌کرده آن) روی کورک یا محل دمل باعث نرم شدن پوست و در نهایت خروج چرک می‌شود؛ همچنین برای رفع سوزش و خارش محل گزیدگی حشرات مفید است.امروزه این گیاه، به منظور استفاده صنعتی، در سطح وسیعی در کشور کشت می‌شود و محصولات حاصل از آن با کیفیت مطلوب در داروخانه‌ها عرضه می‌شوند. علاوه بر آن واریته خاصی از این گیاه، معروف به ختمی سیاه با نام علمی Althaea rosea var. nigra، توسط شادروان مرحوم استاد امیدبیگی برای اولین بار در کشور کشت شد. رنگ سیاه گل‌های این واریته سرشار از آنتوسیانین است که برای تقویت قلب و عروق کاربرد دارد. این واریته از ختمی در حال حاضر در دست تکثیر است و در آینده نزدیک فرآورده‌های حاصل از آن به بازار عرضه خواهد شد.

جمعه 03 اردیبهشت 1395 - 20:09
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر



برای ارسال پاسخ ابتدا باید لوگین یا ثبت نام کنید.


پرش به انجمن :


تماس با ما | گیاه دارویی ختمی | بازگشت به بالا | پیوند سایتی RSS